Franciszek Dzida

Jeden z najwybitniejszych Polskich filmowców niezależnych. Słyny pierwowzór tytułowego "Amatora" z filmu Krzysztofa Kieślowskiego

Urodził się w 1946 roku w Chybiu niedaleko Bielska-Białej. Od 1964 roku brał czynny udział w wystawach plastyki nieprofesjonalnej, w tym kilka wystaw indywidualnych. Związany okresowo z grupami twórczymi m.in. "Zespół Alfa", "Ondraszek", "Społeczne Ognisko Plastyczne", otrzymał za swoje prace szereg nagród i wyróżnień. Urządził kilka wystaw indywidualnych. Po założeniu w roku 1969 Amatorskiego Klubu Filmowego "Klaps" w Chybiu rozpoczął działalność filmową. Jest autorem scenariuszy, zdjęć, reżyserem swoich filmów. Zrealizował (część z bratem Janem) przeszło 60 filmów, zdobył około 65 nagród i wyróżnień, m.in. Doroczna Nagroda Miesięcznika "Kino"1985, Złoty Medal "UNICA" Międzynarodowej Unii Filmu Nieprofesjonalnego i Video 1986, brązowy medal IDAF (Międzynarodowy Festiwal Filmowy w Duisburg w RFN) 1987, nagrodę im. Norberta Boronowskiego przyznaną przez Śląskie Towarzystwo Filmowe w Katowicach w 1988 roku. Jako animator kultury zorganizował z "Klapsem" 6 Przeglądów Twórczości Filmowej i 9 Festiwali Nieprofesjonalnych Filmów Fabularnych "Fabuła-Chybie".

Od 1976 do 1985 roku uprawiał zawodowo fotografię w Filii Politechniki Łódzkiej w Bielsku-Białej. W 1985 r. w Filii Politechniki Łódzkiej utworzył Pracownię Wideo, gdzie realizuje filmy dokumentalne i naukowe. W latach 1979-1992 był członkiem Zarządu Federacji Amatorskich Klubów Filmowych. Od 1989r. członek Stowarzyszenia Filmowców Polskich (sekcja fabularna). Jako stypendysta Komitetu Kinematografii w 1991 roku zrealizował pełnometrażowy film fabularny "Bliscy i oddaleni". Jest prezesem AKF "Klaps" od 1969 roku, w latach 1989-1993 pełnił także funkcję v-ce prezes Śląskiego Towarzystwa Filmowego w Katowicach.

Od roku 1993 jest komisarzem (założonej przez siebie) akademickiej Galerii „3-2-0”w Filii Politechniki Łódzkiej w Bielsku-Białej. Jako inicjator dokumentacji (przygotowanej na prośbę K. Kieślowskiego, noszącej tytuł: „Kolejna próba ukierunkowania. Z pamiętnika wiejskiego działacza kultury”) i pierwowzór „Amatora” z filmu Krzysztofa Kieślowskiego, w 1999 roku wystąpił i współpracował przy realizacji filmu Krzysztofa Wierzbickiego: „Kieślowski i jego amator”.

http://www.pb.bielsko.pl/~fdzida/ostatni.htm

Filmografia Franciszka Dzidy:

„Osty",                                                           15 min.            (1970)

„Malowanki",                                                            15 min.            (1970)

„Motyle",                                                       12 min.            (1971)

„Była",                                                           10 min.            (1971)

„Przyjęcie",                                                    6 min.              (1971)

„Przypowieść",                                              12 min.            (1972)

 „Impreza",                                                    14 min.            (1972)

„Dzień jak co dzień",                                     12 min.            (1972)

„Zapis",                                                          12 min.            (1972)

„Zjawa",                                                        6 min.              (1972)

„Maski, maszkary, twarze"                            6 min.              (1972)

„Urywek"                                                      12 min.            (1973)

„W klatce"                                                     10 min.            (1974)

„Co w trawie piszczy"                                   6 min.              (1974)

„Pośród dnia"                                                6 min.              (1973)

„Obok nas"                                                    8 min.              (1973)

„Powrót"                                                        8 min.              (1973)

„Chambon"                                                    10 min.            (1974)

„Labirynt"                                                      15 min.            (1974)

„Nietutejsza"                                                 13 min.            (1975)

„Wędrówki w świecie dziwnym"                  15 min.            (1975)

„Stabilizacja"                                                  6  min.             (1976)

„Czas studiów"                                              35 min.            (1977)

„W środku tygodnia"                                    10 min.            (1978)

„Powroty niemożliwe"                                  7 min.              (1979)

„Spojrzenie ku niebu"                                    10 min.            (1979)

„Dwie kobiety"                                              15 min.            (1980)

„Pejzaż niespełniony"                                    15 min.            (1980)

„Lęk"                                                             6 min.              (1981)

„Krawędź słońca"                                          10 min.            (1981)

„Wir"                                                             15 min.            (1982)

„Duet"                                                           7 min.              (1982)

„Dotyk"                                                         12 min.            (1983)

„Na przekór kamieniom"                               7 min.              (1984)

„Przez lustro"                                                 15 min.            (1985)

„Szarość"                                                       14 min.            (1985)

„Wstałam o siódmej"                                     13 min.            (1986)

„Rozmowa z Tobą"                                       14 min.            (1986)

„Miałem tylko jedno życzenie”                     15 min.            (1987)

„Blizny krwawią"                                          60 min.            (1988)

„Henryk Mandelbaum"                                 45 min.            (1988)

„W stulecie Szpitala w Cieszynie"                60 min.            (1988)

„Piętra samotności"                                       57 min.            (1989)

„Krajobraz miłosny"                                      12 min.            (1990)

„Bliscy i oddaleni"                                        21 min.            (1992)

„Wiosna”                                                       2 min.              (1992)

„5,55”                                                                        5 min.              (1992)

„Będzie padać"                                              2  min.             (1992)

„108/109"                                                      2  min.             (1992)

„Z punktu B do punktu C"                            9  min.             (1993)

„Przebaczmy im... "                                       6  min.             (1994)

Trenczy - Bratysława-Wiedeń"                     72 min.            (1995)

„Italia w 144 godziny"                                  88 min.            (1995)

„Gołysz, czyli rzecz o karpiu"                       30 min.            (1996)

„BOSMAL" Ośrodek Badawczo - Rozwojowy Samochodów Małolitrażowych w Bielsku - Białej.                                                                  28 min.                      

„Passe Partout"                                              27 min.            (1998)

„Krótki film o tym jak się

mieszkańcy Chybia porozumieli"                  27 min.            (1998)

„Kocham Artura"                                          22 min.            (1998)

„Zdarzyło się w Żegocinie"                           48 min.            (1998)

„Anima”                                                        74 min.            (1999)

„Wyspy miłości”                                            30 min.            (2000)

„Późne czerwcowe popołudnie”                   60 min.            (2001)

„Opuściłam siebie, zostawiłam ciało”            25 min.            (2001)

„W maju”                                                       50 min.            (2002)

„Krajobraz utracony”                                    22 min.            (2003)

„Strefa zmierzchu”                                        45 min.            (2003)

„Khadżuraho”                                                           22 min.            (2003)

„Wędrowiec                                                  43 min.            (2006)

„Różowy klucz"                                            45 min.            (2008)